نقش کنترلهای اجتماعی تاثیرگذاربرهمنوایی اجتماعی درپیشگیری ازآسیبهای اجتماعی

بسم الله الرحمن

 کنترل اجتماعى 'عبارت است ازتدابیرو مکانيسم هائى که جامعه براى ثوق دادن  وهدایت اعضاء خودبه سازگارى و ممانعت از ناسازگارى به کار مى برد ویا به عبارت ديگر، کنترل اجتماعى به 'مجموع عوامل محسوس و نامحسوسى که يک جامعه در جهت حفظ معيارهاى خود به کار مى برد وهمچنین  آن بخش ازموانعى که به جهت  جلوگيرى افراد از کجروى اجتماعى در مسیرآنان قرار مى دهد، اطلاق میگرددو درنهایت  کنترل اجتماعى را مى توان 'مجموعه اى از منابع مادى و نمادينى دانست که درید جامعه قرار داشته وبه منظور حصول اطمينان از هم نوائى رفتارى اعضاء خود با اصول و مقرراتى از پيش تعيين شده و مورد تائيدازآن بهره میگیرد.لذا باعنایت به تعریف فوق ونقش ارزنده آن درپیشگیری ازبروزآسیبهای اجتماعی لازم است که جهت آشنایی هرچه بیشتر ازاین ظرفیت اجتماعی با انواع آن نیز آشنا باشیم که بشرح ذیل می باشند

1:کنترل غیررسمی،شکلی که کنترل اجتماعی است که در عرصه رویاروی اجتماعی اعضای جامعه در خانواده ،مدرسه،محل کارو...تحقق می یابد.افرادی که بر خلاف هنجارهای سنتی ومعیارهای خانوادگی واجتماعی ورفتارکننده،ازسوی دیگران برای همنوایی با هنجارهای اجتماعی تحت فشار قرار می گیرند.افراد نا همنوااز جامعه طرد می شوند یا مورد تمسخر واستهزای دیگران قرار می گیرند.

گروههای همسالان وافراد دارای موقعیت مشابه وگروهای  مرجع نفش مهمی درهمنوایی افراد ایفا می کنند .نمونه ای از این همنوایی را می تواندربین دوستان وهمگنان مشاهده کردکه به خوبی باهم سازگارشده اند.افزون بر این،ترس از بی آبرویی یا بی احترامی وبی اعتباری بسیاری از افرادجامعه را وا می دارد تا از انجام کارهای ضد اجتماعی سرباز زنند.همچنین پیش بینی ازاینکه عملی ممکن است مورد قبول خانواده ،دوستان،معلمان دیگر اعضای جامعه قرار نگیرد،از بسیاری از کجرویهای اجتماعی جلوگیری می کند.

2:کنترل رسمی:کنترل رسمی مبتنی بر عنصر حقوقی وقانونی کنترل اجتماعی است قوانینی وجود دارند که راهنمای اعضای جامعه اندوگروهایی هستند که شغلشان اعمال این فوانین ومقررات در جامعه می باشد،آنها کجروان اجتماعی ومجرمان رادستگیر می کنند وبرای مجازات به دادگاهها می فرستند.

نه تنها قوانین بخشی از کنترلهای رسمی هستند:بلکه موسسه هاوسازمانهایی چون مدرسه ،اداره و...نیز وجود دارند که دارای معیارها ومقرراتی برای کنترل اچتماعی می باشند.چنانچه در مدرسه ها،مقرارتی وجودداردکه اطاعتآنهالازم است ودرصورت سرپیچی مجازات درپی خواهد داشت.

3:کنترل اجتماعی مثبت :،تشویقها،آفرینها،قدردانیها،واعمال شوق آمیزدیگر،ازساختکارهای مثبت بوده،برای همنوا ساختن با هنجارها وارزشهای اجتماعی لازم است.برعکس،تنبیه،توبیخ،تهدید،بی اعتنایی،ریشخند،جریمه وزندان که از ساختکارهای منفی است.این تدابیر به منظور انصراف افراد از رفتارها وگرایشها ی ضد اجتماعی به کارگرفته می شود. کنترل اجتماعی مثبت ومنفی امری هردو مجموعآدرواقع هدفی را که تآمین همنوایی اجتماعی است،تعقیب می کنند.

منبع:ازکتاب:خشونت های اجتماعی استادستودهبهرگرفته شده

تهیه کننده :اکبرعبدی:مشاورفرهنگی معاونت محترم اجتماعی وپیشگیری ازوقوع جرم دادگستری کل استان کرمانشاه